منصور سيد سجادى
19
مرو ( بازسازى جغرافياى تاريخى يك شهر بر پايه نوشته هاى تاريخى و شواهد باستان شناسى ) ( فارسى )
اين بخش ساير مراكز كوچكتر استقرار ؛ يعنى روستاهاى مرو نيز مورد بحث و تحقيق قرار گرفتهاند . فصل ششم شهرهاى ديگر منطقه را مورد بررسى قرار مىدهد كه نقش عمدهاى در گسترش فرهنگ و اقتصاد واحهء مرو داشتهاند . اين فصل ، پنج بخش مىشود و در آن شهرهاى نسا ، مرورود ، سرخس و ابيورد و روستاهاى وابسته به آنها معرفى شدهاند . آخرين و هفتمين فصل كتاب ، وضعيت اقتصادى - اجتماعى واحهء مرو را از زمان رسيدن تازيان تا زمان هجوم مغولان مورد بحث قرار مىدهد . در اين فصل مسائل اجتماعى ، فرهنگى ، مذهبى و سياسى شهر در اولين بخش مورد بحث قرار مىگيرند . بخش دوم به تشريح فعاليتهاى شغلى و نيروى انسانى مىپردازد و سومين بخش آن به آب و منابع آبى شهر و منطقه اختصاص يافته است . چهارمين و آخرين بخش اين فصل راههاى ارتباطى بين مرو و ساير شهرها را با توجه به نوشتههاى مورخان دوران اسلامى مورد تجزيه و تحليل قرار مىدهد . يك جدول گاهنگارى تاريخى ، از روند تاريخى گسترش تمدن در منطقه براى آشنايى بيشتر با چگونگى آغاز تمدن و فرهنگ در مرغيانه و ادامه آن تا زمان هجوم مغولان و يك پيوست از شرح مختصر محوطهها ، شهرها و دژهاى دورانهاى پارتى و ساسانى و اسلامى نيز لحاظ شده است .